Deneyimli Tadımcı Yöntemi İçin Pratik Değerlendirme Adımları

shadow-golden — Member

Aroma yoğunluğu ne anlama gelir


Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar bilhassa yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo nasıl içilir gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen tat ne kadar belirgin ise yoğunluk o kadar yüksek sayılır ve bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Sonucu o anda kaydetmek iyi olur, çünkü hafıza çabucak silikleşir. Aynı çubuğu birkaç kez koklamak hatayı azaltır çünkü gürültülü ortamlarda ince notalar kolayca gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek ve kriterleri önceden netleştirmek en doğru yol sayılır. Ölçüt netleşince her çubuk aynı terazide tartılır böylece yorumlar birbirini destekler. Tadım esnasında telefon kenarda durursa dikkat güçlenir.


Yanışın üç evresinde aroma gücü


Bir çubuğun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek doğru olmaz ayrıca erken davranıp hüküm vermek kolay görülen bir hatadır. Başlangıç bölümde tat genellikle yumuşak ve temiz gelir elbette bu sıralama her üründe birebir geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü asıl tat çoğu zaman burada gizlidir. Orta bölümde yoğunluk çoğu zaman yükselir ve tonlar koyulaşır hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım kalır. Petit churchills yoğunluğu nasıl benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir gerçekten bu sebeple sakin gitmek fayda getirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden acımsı tonlar öne çıkabilir nitekim ısınan tütün asıl tadını ancak ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha adil sonuç verir. Evrelerin sınırı çoğu zaman keskin olmaz, bu yüzden kabaca üçe ayırmak işinizi görür. Değişimleri yakalamak adına çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Çok sık nefes almak sıcaklığı artırır hem de tadı çarpıtır.


Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme


Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha net hâle getirir her zaman aynı ışık ile sakin bir ortam seçilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu da değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir yapar. 1 belli belirsiz aromayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan güçlü notayı gösterir böylece dikkat dağılmaz ve not doğruluğu yükselir. Romeo y julieta petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda kalır hem de ileride bakıldığında neyi kastettiğiniz kolayca hatırlanır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu gibi aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden yakın bir not çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Puanı vermeden önce birkaç çekiş almak gerekir diğer taraftan ondalık notlar yazmak gereksiz bir yük getirir. Skalayı her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın orta noktası en çok kullanılan değerdir, zira dengeli aromalar büyük kısmını oluşturur. Uç noktalardaki puanlar yalnızca istisnai hâllerde kullanılmalıdır. Bu sayede kayıtlar ayırt edici olur.


Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir


Çubuğun kalınlığı, dumanın hızını hem de yoğunluğunu doğrudan etkiler bu yüzden kül hattının eşit ilerlemesini de gözlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden baharatlı tonlar çabuk belirir nitekim dar çaplılarda sıcaklık artışı çok daha hızlıdır. İnce çaplı kısa puro gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz ısınma hızı ise tadı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Kalın çubuklarda çekiş daha serin akar ve aromalar daha geç belirir ve bu çabukluk aromanın okunma süresini kısaltır. Romeo julieta regalias londres gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu düzensizse yorum kısmına yazılmalıdır. Serin duman aromayı daha ayrıntılı yapar fakat gücünü azaltmaz aksine kalın çubukta duman daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara yazmak gerekir. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde tadarken önce dar çaplıyı ardından kalını içmek iyi olur. Böylece güçlü aroma ince olanın tadını bastırmaz. İkisi arasındaki ara zamanı yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.


Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme


Lezzet iki kanaldan algılanır: dildeki his ile burun boşluğunun duyduğu aroma oysa ikisi birbirini tamamlar ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek için bu iki kanalı ayrı ayrı yazmak iyi olur bu ayrım ilk bakışta küçük görünse de sonuçları epey değiştirir. Dumanı dudaktan verirken burundan hafifçe çıkarmak retrohale yöntemidir örneğin ılık bir nefes kokuyu çok geniş açar. Romeo y julieta short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını belirgin verir üstelik burun tıkalıyken denenen tadımlar sağlam olmaz. Short sports neye benzer benzeri ince bir çubuk ise kuru notayı daha kısa geçirir hızlı bir nefes ise ince notaları siler. Güç damakta düşük ama burunda belirgin çıkabilir benzer biçimde çok sıcak bir yemekten hemen sonra algı körelir. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını giderir. Acemi kişiler için ilk adımda burundan algılanan notalara odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil kısmı de ayrıntı vermeye başlar. Değişik kokuları isimlendirmeyi denemek algıyı güçlendirir.


Su ve kahve ile aroma algısı


Ağız yorulduğunda aroma gücü olduğundan düşük hissedilir üstelik yemek aralarında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra oda sıcaklığında bir yudum su almak iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün gerçek yüzünü görmenizi sağlar. Wide churchills aroma profili benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur zira doymuş bir ağız en belirgin notayı dahi soluk gösterir. Sade kahve kakao notalarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları gölgeler üstelik çok soğuk içecekler dili duyarsızlaştırır hem de tat algısını azaltır. Puritos serisi neye benzer gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha temiz görünür bu yüzden temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz gerçekten yoğun şekerli sıvıdan hemen sonra baharatlı notalar gerçekte olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Su ve kahve dışında çay da düşünülebilir; asıl mesele seçimin şekersiz olmasıdır. Damak temizlendikten ardından iki üç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle girişilen tadım sıklıkla hatalı sonuçlanır.


Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi


Küçük çubuk ölçüsünde içim hızlı olduğundan aroma dalgalanması daha dar bir alanda yaşanır üstelik başlangıç notu bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ile son çekişler arasındaki farkı görmek daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece yoğunluğu izlemeyi rahatlatır zira her nefesin ağırlığı daha fazladır. 20 mini sigarillo gibi mini ölçü de kakao notasını hızla gösterip biter zira geçiş uzun süre değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek çubuktan daha güvenilir izlenim sunar bu sebeple sakin ve dengeli nefes tercih edilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk notu belirler bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrıca yazmak iyidir. Boy kısaldıkça tat katmanı azalır, fakat yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını puro notlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı sayfa kullanmak yararlıdır.


Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak


Bir defalık bir deneme aroma gücü konusunda kesin bir fikir vermez yani her tadım bir öncekinin üstüne eklenir. Ruh hali, oda kokusu ve saat algıyı etkiler bu düzen birkaç denemeden ardından gözle görülür fayda verir. Dolayısıyla basit bir not defteri tutmak fayda sağlar yoksa aynı aromalar her seferinde yeniden keşfedilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında sedir notası aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne geri dönüp bakmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu neye benzer gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu durum boşa emeğe yol açar. Saat, çubuk adı ile puan deftere yazılmalı nitekim en eski kayıtlar ileride açıldığında şaşırtıcı sapmalar barındırır. Puanlar birbirinden iki puandan fazla fark çıkıyorsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde kısa cümleler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Örneğin orta bölüm belirgin sedir kokusu gibi bir not tatmin edici sayılır. İleride bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.


Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak


Gövde, dumanın damaktaki dokusunu tarif eder; yoğunluk ise tatların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme göstermek mecburiyetinde olmaz. İkisi çoğu zaman birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe neye benzer benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sütlü kahve notasını belirgin taşıyabilir örneğin ağır bir içim sönük bir tatla birleşebilir. San cristobal la cabaña puro benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla sedir notasını güçlü tutar kaldı ki dolgun bir duman notasız de olabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro güçlü aroma verebilir aksi hâl da mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not tutmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle yoğun demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakıp yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki ürün içinde yoğunluk farkı aramak ince bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ve düzenli kayıt almayı gerektirir. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel tercihiniz kalır.


Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı


Ortam, yoğunluk izlenimini en az tütün kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme şartları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir havada çubuk çabuk yanar ve baharatlı tonlar abartılır bu sebeple oda koşullarını de deftere geçirmek akıllıca olur. Çok nemli havada de çekiş tıkanır ve aroma silikleşir sıcaklık de tütünün yanma hızını etkileyen ayrı bir etkendir. La prado aroma profili benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu nemi hesaba katmak gerekir aksi halde farklı günlerde çıkan puan farkı üründen sanılabilir. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark daha doğru okunur tadım günü planlarken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku ise algıyı bozar hâlbuki gerçek neden çoğu zaman ortamdaki nem ya da esinti çıkar. Değerlendirmeyi hep aynı odada yapmak en tutarlı yoldur. Kapalı bir odada duman yoğunlaşırsa sonraki denemenin aroması yanlış algılanabilir. Pencere açıklığı bırakmak çoğu zaman işe yarar. Hava akımı fazla güçlüyse yanış düzeni bozulur.

Yanıtla
nehir_s103 — Member
Ilgi alanim, takipteyim.
Yanıtla
baris-16 — Member
Deneyimli Tadımcı Yöntemi İçin Pratik ile ilgili degerli bir bulten olmus, eline saglik.
Yanıtla
yeliz_durmaz — Member
Deneyimli Tadımcı Yöntemi İçin Pratik ile ilgili en iyi Turkce kaynak bu olabilir.
Yanıtla
ada.kaya — Member
Deneyimli Tadımcı Yöntemi İçin Pratik ile ilgili duzgun bir atolye olmus, eline saglik.
Yanıtla
ozge_kara — Member
Tesekkurler, faydali bir yontem.
Yanıtla

Forumdan Konular